Wrażliwość na gluten

Wrażliwość na gluten (nieceliakacyjna wrażliwość na gluten, NCGS) to dolegliwości występujące u osób po spożyciu produktów zawierających gluten, u których za pomocą procedur diagnostycznych wykluczono zarówno celiakię, jak i alergię na pszenicę. Jest to zaburzenie funkcjonalne objawiające się symptomami jelitowymi (żołądkowo-jelitowymi) i pozajelitowymi (poza jelitami), którego dokładny mechanizm nie został jeszcze ostatecznie wyjaśniony.

Typowe objawy jelitowe to bóle brzucha, wzdęcia, biegunka, zaparcia, uczucie pełności lub zmienne wypróżnienia. Objawy pozajelitowe obejmują między innymi zmęczenie, bóle głowy, „mgłę mózgową” (zaburzenia koncentracji), bóle mięśni i stawów, wahania nastroju lub dolegliwości skórne, przy czym związek przyczynowy nie jest we wszystkich przypadkach pewny. Ponieważ objawy częściowo pokrywają się z celiakią, alergią na pszenicę i zespołem jelita drażliwego, diagnoza jest trudna.

W diagnostyce należy zatem w pierwszej kolejności wykluczyć inne przyczyny, w szczególności celiakię (serologia, w razie potrzeby biopsja jelita cienkiego) i alergię na pszenicę (test alergiczny, wywiad). Następnie diagnostyczna dieta bezglutenowa z kontrolowanym ponownym wprowadzeniem glutenu może pomóc w ocenie związku między objawami a spożyciem glutenu. W przeciwieństwie do celiakii, w przypadku nadwrażliwości na gluten w wielu przypadkach nie ma konieczności stosowania ścisłej diety bezglutenowej przez całe życie, ponieważ często obserwuje się indywidualne progi tolerancji.