Oleorezyna
Oleoresina to wysoko skoncentrowany, zazwyczaj lepki ekstrakt z przypraw lub ziół. Zawiera zarówno lotne składniki aromatyczne, jak i nielotne składniki smakowe surowca wyjściowego. Oleoresiny łączą zatem olejki eteryczne i składniki żywiczne w jednej homogenicznej fazie.
W procesie uszlachetniania przypraw oleożywice pozyskuje się z surowych przypraw, takich jak pieprz, chili, papryka, gałka muszkatołowa, imbir lub zioła. Produkcja odbywa się zazwyczaj poprzez ekstrakcję za pomocą organicznych rozpuszczalników. Często stosuje się heksan, etanol lub nadkrytyczny dwutlenek węgla. Po ekstrakcji rozpuszczalnik jest w znacznym stopniu usuwany. W celu stabilizacji i ochrony przed utlenianiem oleożywice są często dyspergowane w olejach roślinnych. Alternatywą są ekstrakty przyprawowe na bazie wodnej, które jednak mają inny skład i mniejszą lipofilię.
Pod względem chemicznym oleożywice składają się ze złożonych mieszanin substancji. Zawierają terpeny, alkaloidy, fenole, żywice i kwasy tłuszczowe. Znanym przykładem jest kapsaicyna z chili. Jej wzór sumaryczny to
C₁₈ H₂₇ NO₃
Kapsaicyna jest silnie lipofilowa i praktycznie nierozpuszczalna w wodzie, ale dobrze rozpuszczalna w olejach. Ta właściwość wyjaśnia typowe wiązanie oleju przez oleożywice chili i papryki.
Oleożywice są zazwyczaj bardzo wysoko skoncentrowane. Już bardzo małe ilości wystarczają, aby uzyskać intensywne działanie sensoryczne. Oleoresyny pieprzu i chili mają silne działanie drażniące na skórę i błony śluzowe. Dlatego są one również stosowane w sprayach obronnych. Kontakt z nimi może prowadzić do poważnych podrażnień, oparzeń chemicznych i stanów zapalnych skóry i oczu. Dlatego obchodzenie się z oleoresynami wymaga szczególnej ostrożności, odpowiednich środków ochronnych i zamkniętego procesu produkcyjnego.
Również z technicznego punktu widzenia oleożywice stanowią wyzwanie. Są one bardzo aktywne chemicznie i mogą atakować wiele elastomerów i uszczelnień polimerowych. Zazwyczaj tylko politetrafluoroetylen jest odporny w długim okresie. Ponadto wiele oleożywic ma niezwykle intensywny zapach. Nawet niewielkie wycieki mogą trwale zanieczyścić pomieszczenia produkcyjne.
Ze względu na swoje wysokie stężenie oleożywice są stosowane w proszkowych mieszankach spożywczych tylko w bardzo małych dawkach. Stawia to wysokie wymagania wobec procesu zwilżania i mieszania. Celem jest równomierne rozprowadzenie składników na wszystkich cząstkach proszku. Należy unikać miejscowego przedawkowania, ponieważ może to prowadzić do tworzenia się grudek, aglomeracji i niejednorodności sensorycznej.
Proces zwilżania musi przebiegać szybko i wydajnie. Nie może dojść do znacznego ogrzania proszku. Wiele oleożywic jest wrażliwych na temperaturę i utlenianie. Mieszalniki amixon® sprawdziły się szczególnie dobrze w przypadku tego i innych rodzajów przetwarzania przypraw. Osiągają one idealną jakość mieszania przy krótkim czasie mieszania. Pracują przy niskich prędkościach obrotowych narzędzi. Dzięki temu minimalizowane jest powstawanie pyłu, nagrzewanie się i aglomeracja. Mieszalniki amixon® charakteryzują się wysoką skutecznością samoczyszczenia i mogą się prawie całkowicie opróżniać.